Tigrinya

ክታበት ብሓፈሻ

1. ክታበት እንታይ እዩ?

ንሰብ ካብ ተላጋቢ ሕማም ንምክልኻል ዝወሃብ ናይ ክታበት ናውቲ፣ ክታበት ተባሂሉ እዩ ዝጽዋዕ። ካብ ሓደ ሓደ ሕማማት ንምክልኻል ስብ ቀጻሊ ክኽተብ ኣለዎ (ንምሳለ፡ ቴታኑስ)። ካብ ካልኦት ሕማማት ንምክልኻል ሓንሳብ ወይ ክልተ ጊዜ ምኽታብ እኹል እዩ (ንምሳለ፡ ፖሊዮ ወይ ኮሮና)።

2. ክታበት ከመይ ገይሩ እዩ ዝሰርሕ?

ክታበት ነቲ ኣብ ውሽጢ ኣካል ሰብ ዘሎ ተፈጥሮኣዊ መከላኸሊ የበራብር። እዚ ናይ ኣካል መከላኸሊ ስርዓት እውን ተባሂሉ ይጽዋዕ። ክታበት ነቲ ናይ ኣካል መከላኸሊ ስርዓት ናቱ ዝኾነ ካብ ሕማም መከላኸሊ ናውቲ ንኸምርት የበራብሮ። እዚ ናውቲ መከላኸሊ ኣካል ተባሂሉ ይጽዋዕ።

3. ክታበት ንምንታይ እዩ ኣገዳሲ ዝኸውን?

ክታበት ብሕማም ናይ ምጥቃዕ ሓደጋ የጉድል እዩ። ቫይረስ፣ ባክተሪያ ወይ ድማ ዕሰ ኣብ ውሽጢ ኣካል እንተ ኣትዩ፣ ረኽሲ ከም ዘሎ ዝተፈጠረ እዩ ዝፍለጥ። ሓደ ሓደ ረኽስታት ከኣ ክሳብ ንሙማት ከብጽሓ ይኽእላ እየን። ክታበት ረኽሲ ከም ዘይፍጠር ክገብር ይኽእል እዩ፣ ከምኡ እውን እቲ ሓደ ሓደ ጊዜ ድሕሪ ብዙሕ ዓመታት ክፍጠር ዝኽእል ናይ ጥዕና ምብልሻው ይከላኸል።

ብሓፈሽኡ ብዛዕባ ካብ ኮሮና ንምኽልኻል ክታበት

4. ኣብ ጀርመን ፍቓድ ዝረኸባ ክታበታት ኣየኖት እየን?

ኣብ ጀርመን ፍቓድ ዝተወሃበን ክታበታት ብትካል ቢዮንቴክ ዝምረት („Comernaty“)፣ ሞደርና፣ ኣስትራ ዜኒካ („Vaxzevria“) ከምኡ እውን ጆንሶን & ጆንሶን እየን።

5. እዘን ዝተፈላለያ ክታበታት ከመይ እየን ዝሰርሓ?

ኩለን ክታበታት ነቲ ኣብ ኣካል ዘሎ መከላኸሊ ስርዓት ዘበራብራ እየን፣ ነቲ ካብ ሕማም ዝከላኸል ኣገባብ ተባሂሉ ዝጽዋዕ፣ በዚ ከኣ እቲ ኣካል ካብ ቫይረስ መከላኸሊ ይህልዎ። በዚ ከኣ እቲ ኣካል ናቱ ዝኾነ መከላኸሊ ይፈጥር፣ እዚ ዝተፈጠረ ነቲ ኣካል ካብ ቫይራስ ይሕሉ። እቲ ኣካል በዚ ክታበት ንነፍሱ ካብ ሕማም ንምክልኻል “ይመሃር”።

6. ናይ እተን ክታበታት ኣድማዕነት ብኸመይ እዩ ዝፈላለ?

ኩለን እዘን ክታበታት ሰብ ብኮቪድ-19 ሕማም ብኸቢድ ንኸይጥቃዕ ወይ ድማ በዚ ሕማም ንኸይመውት ጽቡቕ ገይረን እየን ዝከላኸላ። ኣብዚ እዋን ዘሎ ፍልጠት ከም ዝሕብሮ ኣብ ሞንጎ እዘን ክታበታት ንጹር ዝኾነ ናይ ኣድማዕነት ፍልልይ የለን። ኩለን እዘን ክታበታት ድሕሪ ናይ መጀመርታ ክታበት ጽቡቕ ገይረን ከም ዝከላኸላን ድሕሪ ካልኣይ ክታበት ድማ ብጣዕሚ ኣጸቢቐን ከም ዝከላኸላን፣ ርጉጽ እዩ።

7. መን በየናይ ክታበት እዩ ዝኽተብ?

ኣብ ጀርመን ብፍላይ እቶም ዕድሜኦም ትሕት ዝበለ ማለት ካብ 16 ክሳብ 59 ዓመት ዝዕድሜኦም BioNTech ኣዮም ዝኽተቡ። ኣብዚ እዋን BioNTech ኣብ ማሕበር ኤውሮጳ ዕድሜኦም ካብ 12 ዓመት ንላዕሊ ንዝኾኑ ቆልዑን መንእሰያትን እውን ተፈቒዱ ኣሎ። ኩሎም ዕድሜኦም ካብ 12 ዓመት ንላዕሊ

ዝኾኑ ሰባት ወይ ድማ እቶም ቅድሚ ሕጂ ብሕማም ተጠቒዖም ዝነበሩ ሰባት ጥራሕ ክኽተቡ ዘለዎም እንተኾኑ ንምፍላጥ፣ ሕጂ ናይ እቲ ቀዋሚ ናይ ክታበት ኮሚሽን ለበዋ ትጽቢት ይግበሮ ኣሎ።

ኣብዚ እዋን ሞደርና ንካብ 18 ዓመት ንላዕሊ ንዝኾኑ ሰባት እዩ ተፈቒዱ።

ብትካል ኣስትራዜኒካ ዝምረት ክታበት Vaxzevria እውን ንካብ 18 ዓመት ንላዕሊ ንዝኾኑ እዩ ዝፍቀድ። እቲ ቀዋሚ ናይ ክታበት ኮሚሽን ነዚ ክታበት ዕድሜኦም ካብ 60 ንላዕሊ ንዝኾኑ ሰባት እውን ይላቦ እዩ።

ንናይ ጆንሶን & ጆንሶን ክታበት እውን ዝወውሃቡ ካብ 18 ዓመት ንላዕሊ ንዝኾኑ ሰባት እዩ፣ ነዚ ክታበት ሓንሳብ ጥራሕ ምኽታብ ይኣክል እዩ። ነዚ ክታበት እውን ነቶም ዕድሜኦም ካብ 60 ዓመት ንላዕሊ ንዝኾኑ ሰባት ንኽወሃብ እቲ ቀዋሚ ናይ ክታበት ኮሚሽን ይላቦ እዩ። ባዮንቴክ፣ ሞደርናን ናይ ኣስትራዜኒካ (Vaxzevria) ክታበታት ግን ክልተ ጊዜ፣ ኣብ ሞንጎ ክልቴኤን ክታበታት ከኣ ክልተ ሰሙን ፍልልይ ኣብ ዘለዎ እዋን ክኽተባ ኣለወን።

8. ነየናይ ክታበት ከም ዝኽተብ፣ ክመርጽ እኽእል ድየ?

ኣይፋልን፣ ምምራጽ ኣይከኣልን እዩ። ግን ማንም ሰብ ነቲ ተቐሪቡ ዘሎ ንኽኽተብ ኣይግደድን እዩ። እቲ ናይ ኮሮና-ክታበት ቀረብ ኣብ ጀርመን ብድልየትካ እዩ።

ድሕሪ ክታበት እንታይ እዩ ዝፍጠር?

9. ድሕሪ ክታበት ኣብ ነፍሰይ እንታይ እዩ ዝፍጠር?

እቲ ኣካል ነቲ ክታበት መልሰ ተግባር ይህብ እዩ ከምኡ እውን ናቱ ናይ ጸረ ጓና መከላኸሊ ይፈጥር። በዚ ምኽንያት ሓደ ሓደ እዋን ባህ ዘይብል ስምዒት ዘለዎ ናይ ኣካል ግብረ መልሲ ይህሉ እዩ። ናይዚ ክታበት ግብረ መልሲ መብዛሕትኡ ጊዜ ቅልል ዝበለን ድሕሪ ቁሩብ መዓልታት ድማ ዝጠፍእን እዩ። እቲ ከጋጥም ዝኽእል ግብረ መልስታት: ኣብቲ ክታበት ዝተገብረሉ ኣካል ቃንዛን ስምዒት ጸቕጥን፣ ምቕያሕ ቆርበትን ሕበጥን። ከምኡ እውን ብርቱዕ ድኻም፣ ሕማም ርእሲ፣ ረስኒ፣ ምንቅጥቃጥ፣

ስግድግድን ቃንዛ ቀላጽምን ከጋጥም ይኽእል እዩ።

10. ንምንታይ እዩ ንሓደ ሓደ ሰባት ድሕሪ ክታበት ሒማቕ ዝስምዖም?

ናትና ኣካላት ዝተፈላለየ እዩ። በዚ ምኽንያት ድማ አዩ ኣካላትና ዝተፈላለየ ግብረ መልስታት ዘለወን። በዚ ምኽንያት ድማ እዩ ሓደ ሓደ ሰባት ነቲ ናይ ክታበት ግብረ መልሲ ኣጸቢቑ ዝስምዖም፣ መብዛሕትኦም ድማ ቀሊል ይስምዖም ሓደ ሓደ ድማ ብፍጹም ኣይስምዖምን።

11. ኣብ ሞንጎ ግብረ መልሲ ክታበትን ጎድናዊ ሳዕቤንን እንታይ ፍልልይ እዩ ዘሎ?

ናይ ክታበት ግብረ መልሲ ጽቡቕ ምልክት እዩ። እሱ ዘርእየና፣ እቲ ክታበት ክሰርኽ ከም ዝጀመረ እዩ ከምኡ ድማ እቲ ኣካልና ንነፍሱ ክከላኸል ከም ዝጀመረ እዩ ዘርእየና።

ጎድናዊ ሳዕቤናት ጽቡቕ ኣይኮነን ከምኡ እውን ሓደገኛ ክኾኑ ይኽእሉ እዮም። እዚኣቶም ግን ብጣዕሚ ሳሕቲ እዮም ዘጋጥሙ። ሓደ ፍሉጥ ዝኾነን ግን ሳሕቲ ዝፍጠር ናይ ክታበት ጎድናዊ ሳዕቤን ንምሳለ ኣለርጂ እዩ።

ድሕሪ ክታበት ንምሳለ ንሓደ ሰብ ረስኒ እንተ ኣጋጠሞ እሞ እዚ ረስኒ ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ እንተ ዘይጠፍኤ፣ እቲ ሰብ ናብ ሓኪም ክኸይድ ኣለዎ። ከምኡ እውን ድሕሪ በቲ ናይ ትካል ኣስትራ ዜኒካ ክታበት Vaxzevria ብርቱዕ ሕማም ርእሲ እንተ ኣጋጠመን ንብዙሕ መዓልታት ድማ እንተ ዘይገደፈ፣ ቀልጢፍካ ናብ ሓኪም ምኽያድ የድሊ።.

12. ኣየኖት ናይ ክታበት ግብረ መልስታት ኣለዋ?

ከጋጥማ ዝኽእላ ናይ ክታበት ግብረ መልስታት: ኣብቲ ክታበት ዝተገብረሉ ኣካል ቃንዛን ስምዒት ጸቕጥን፣ ምቕያሕ ቆርበትን ሕበጥን። ከምኡ እውን ብርቱዕ ድኻም፣ ሕማም ርእሲ፣ ረስኒ፣ ምንቅጥቃጥ፣ ስግድግድን ቃንዛ ቀላጽምን ከጋጥም ይኽእል እዩ።

13. እንታይ ጎድናዊ ሳዕቤናት ኣሎ?

ኩለን ጎድናዊ ሳዕቤናት ብጣዕሚ ሳሕቲ እየን ዘጋጥማ! ብኹለን ክታበታት ንምሳለ ኣለርጂካዊ ዝኾነ ግብረ መልሲ ሓሓሊፉ ከጋጥም ይኽእል እዩ። ብክታበታት ናይ ኣስትራዜኒካን ጆንሶን & ጆንሶንን ብጣዕሚ ሳሕቲ ብዝኾና ጉዳያት ናይ ደንም ምርጋእ ኣጋጢሙ እዩ። ኣብዚ እዋን ሓደ ሓደ ናይ ልቢ ቀላጽም ረኽሲ ጉዳያት፣ ብክታበት ቢዮንቴክ ዝሰዓበ እንተኾነ ንምፍላጥ፣ ምርመራ ይግበር ኣሎ። ብዘይ ብኡ እውን ሓደ ሓደ ናይ ገጽ ነርቭ ምልማስ ይስትውዓል ኣሎ፣ ኩለን እዚአን ዝተረኣያ ግን ድሕሪ ቁሩብ ሰሙናት ናብ ቀደሙ ተመሊሱ እዩ። እዚ ግን ብርግጽ ምስ ክታበት ዝተተሓሓዘ ምዃኑ፣ ክሳብ ሕጂ ርጉጽ ኣይኮነን።

14. በቲ ቀዳማይ ክታበት ክንድምንታይ ክከላኸል እኽእል?

እዚ ክሳብ ሕጂ ብትኽክል ይጽናዕ ኣሎ። በዚ ምኽንያት ክሳብ ሕጂ ሙሉእ ብሙሉእ ርግጸኛ ዝኾነ ነገር የለን። ኣብዚ እዋን ዝፍለጥ፣ እቲ ናይ መጀመርታ ክታበት ሓደ ጽቡቕ ክሳብ ብጣዕሚ ጽቡቕ ዝኾነ ምክልኻል ካብ ከቢድ ዝኾነ ምሕማም ወይ ሞት ከም ዘሎ እዩ። እዚ ግን ንውሑዳት ሰሙናት ወይ ድማ ኣዋርሕ እዩ ዝከላኸል፣ ስለዚ (ብጀካ ናይ ጆንሶን & ጆንሶን፣ እዚ ሓደ እዋን ምኽታብ እዩ ዘድልዮ) ኩሉ ጊዜ እቲ ካልኣይ ክታበት ክኽተል ኣለዎ። እቲ ቀዳማይ ክታበት ክግበር ከሎ ነቲ ካልኣይ ክታበት ቆጸራ ይወሃብ እዩ።

15. በቲ ካልኣይ ክታበት ክንድምንታይ ክከላኸል እኽእል?

እቲ ካልኣይ ክታበት ነቲ ናይ ክታበት ኣገባብ ዝዓጹ እዩ (ብጀካ ናይ ጆንሶን & ጆንሶን፣ እብዚ ሓደ እዋን ምኽታብ ይኣክል)። እሱ ናይ ግድን ክኽተል ኣለዎ፣ ምኽንያቱ ብዘይክኡ እቲ ብቐዳማይ ክታበት ዝተጠረየ ምክልኻል፣ ድሕሪ ቁሩብ ሰሙናት ወይ ኣዋርሕ እንደገና ስለ ዝንኪ።

16. ሙሉእ ብሙሉእ ምስ ተኸተብኩ ንኽንደይ እዋን መከላኸሊ ኣለኒ?

እዚ ክሳብ ሕጂ ብትኽክል ይጽናዕ ኣሎ። ሰብ ሙያ ከም ዝብልዎ፣ ድሕሪ እቲ ካልኣይ ክታበት ሓደ ሰብ ብውሑዱ ንፍርቂ ዓመት ብጣዕሚ ጽቡቕ መከላኸሊ ከም ዘለዎ እዩ። ምናልባሽ እውን እቲ ክታበት እንደገና ክሕደሽ ይህልዎ ይኸውን። ናይ ቲታኑስ ክታበት እውን ልክዕ ከምኡ እዩ። እቲ ክታበት ኣብ 10 ዓመት ክሕደስ ኣለዎ።

17. እቲ ናተይ ዕድመ ኣብቲ ናይ ክታበት ኣድማዕነት ጽልዋ ኣለዎ ድዩ?

እወ። ዕድመ እንዳወሰኸ ክኸይድ ከሎ፣ እቲ ናይ ኣካል ተኸላኻሊ ስርዓት እውን እንዳደኸመ እዩ ዝኸይድ። ኣብዚ እዋን ሕጂ ብዛዕባ እዚ ክታበት ተፈሊጡ ዘሎ እንተ ኾይኑ ግን፣ በተን ኣብ ኤውሮጳ ተፈቒደን ዘለዋ ክታበታት፣ እቶም ዕድሜኦም ክብ ኢሉ ዘሎ እውን ብቑዕ ዝኾነ ምክልኻል ኣሎ።

18. ተኸቲበ ከለኹ እውን ነቲ ቫይረስ ከላግብ እኽእል ድየ?

እወ። እቲ ኣጋጣሚ ብጣዕሚ ዝወሓደ ይኹን እምበር፣ ምልጋብ ይከኣል እዩ። ክሳብ ሕጂ ተፈሊጡ ከም ዘሎ እቶም ዝተኸተቡ ውልቀሰባት ዝህልዎም ሕማም ብጣዕሚ ቀሊል እዩ።

19. ብኮሮና ተታሒዘ ዝነበርኩ እሞ ዝሓወኹ ከለኹ፣ ክኽተብ እኽእል ድየ?

እወ፣ ግን ንኸምዚ ዓይነት ጉዳይ ክታበት እንተ ቀልጠፈ ድሕሪ 6 ኣዋርሕ እንተተገበረ እዩ ዝምዓድ፣ ነቲ ኣብ ኣካል ዘሎ ተፈጢሩ ዘሎ ናይ ቫይረስ ሕማም መከላኸሊ እንደገና ንምብርባር።

20. ድሕሪ ክታበት ናይ ኣፍ መሸፈኒ ክገብር ኣለኒ ድዩ ከምኡ እውን ነቲ ናይ ጽርየት ሕግታት ክኽተል ኣለኒ ድዩ?

እወ፣ እቲ ሕጂ ኣብ እዋን ኩነታት ተላባዕ ዘሎ ናይ ባህርይ ሕግታት ቀጺሉ እዩ ዘሎ። ድሕሪ ክታበት እውን ኮሮና ንኻልኦት ከላግብ ይኽእል እዩ። ስለዚ እቲ ናይ ውሕስና መምርሒታት ቀጻሊ የገልግል እዩ።

21. ብኽታበት እንታይ ጥቕምታት ኣለኒ?

ካብ እቲ ብርቱዕ ዝኾነ ናይ ሕማም ኮሮና ቫይረስ ኣገባብን ካብ ምሟትን ተኸላኺልኩም ኣለኹም።

በቲ ክታበት ምኽንያት ብኮሮና-ቫይረስ ንኽትተሓዙ ዘሎ ኣጋጣሚ ብጣዕሚ ዳርጋ የለን።

እስኹም ባዕልኹም ንሓደ ካልእ ሰብ ኮሮና-ቫይርስ ክተላግቡ ዘሎ ተኽእሎ ዳርጋ የለን።

ካብ እቲ ናይ ጥዕናዊ ጥቕምታት ዝሓለፈ እውን ብዙሕ ናይ ዕረፍቲ ጊዜ ተግባራት ክትሳተፉ ትኽእሉ ኢኹም፣ ነዚ ብዘይ ክታበት ሕጂ ክግበር ዘይከኣል እዩ። ከም ዝተኸተብኩም ከተረጋግጹ እንተ ኽኢልኩም፣ ናብ ካፌ ከም ቀደም ክትኣትዉ ትኽእሉ፣ ምስ ኣዕሩኽኩም ክትራኸቡ እዋን ዕረፍትኹም ክትሕጎሱሉ ትኽእሉ።

እንታይ ሓደጋ ኣሎ?

22. ካብ ካልኦት ሰባት ንላዕሊ፣ ናይ ምሕማም ተኽእሎ ዘለዎም ሰባት ኣለዉ ድዮም?

ኣረገውትን ሕሙማት ሰባትን ብኮቪድ 19 ሕማም ብርቱዕ ክሳቐዩ ወይ ድማ ክሞቱ ዘኽእል ክብ ዝበለ ተኽእሎ ኣለዎም። ምስ ካልኦት ሰባት ብዙሕ ዝራኸቡ፣ በዚ ሕማም ናይ ምትሓዝ ኣጋጣሚኦም ክብ ዝበለ እዩ። ምስ እዚኦም ዝቑጸሩ ንምሳለ ሓኻይም፣ ነርስታት፣ ወይ ድማ ኣብ ሓደ ናይ ሓባራዊ መንበሪ ዝነብሩ ሰባት፣ ፖሊሳት ወይ ድማ መምሃራን እዮም።

23. „ቀዳምነት“ እንታይ ማለት እዩ?

ቀዳምነት ማለት፣ ሓደ ነገር ብፍላይ ኣገዳሲ ማለት እዩ። ምስ ኮሮና ተተሓሒዙ ቀዳምነት ማለት፣ እቶም ብጣዕሚ በዚ ሕማም ኣብ ሓደጋ ክወድቁ ዝኽእሉ ሰባት፣ ኣቀዲሞም ምክልኻል ክግበረሎም ኣለዎ ማለት እዩ።

24. እቶም ኣብ ሓባራዊ መንበሪ ዝነብሩ ሰባት ንምንታይ እዮም ቅድሚ ካልኦት ሰባት ዝኽተቡ?

እቶም ኣብ ሓባራዊ መንበሪ ዝነብሩ ሰባት ምስ ብዙሓት ሰባት ኣብ ጸቢብ ገዛ ስለዝነብሩ፣ ብኮሮና-ቫይረስ ንኽሓሙ ዘለዎም ኣጋጣሚ ብጣዕሚ ክብ ዝበለ እዩ። ኣብኡ ርሕቀት ንምሕላው ብጣዕሚ ኣጸጋሚ እዩ። በዚ ምኽንያት ነዞም ሰባት ካብ ሕማም ምክልኻል ብጣዕሚ ኣገዳሲ እዩ።

25. እተን ክታበታት ኣብ ስደተኛታት ይፍተን ድዩ?

ኣይፋልን! እዘን ክታበታት ቅድሚ ነዊሕ እዋን ድሮ ኣብ ዝደለዩ ዝተፈተኑ እዮም። ክሳብ ሕጂ ኣብ ሙሉእ ዓለም ዳርጋ ክልተ ቢሊዮን ኣፋውስ ንክታበት ተዋሂበን ኣለዋ። ካብ ሓደ ቢሊዮን ንላዕሊ ሰባት፣ እዚ ማለት ዳርጋ ሓደ ስብዒት ህዝቢ ዓለም፣ ሙሉእ ብምሉእ ተኸቲቦም ኣለዉ።

26. ቅድሚ ሕጂ ዝሓመምኩ እንተ ነይረ፣ ክኽተብ እኽእል ድየ?

እወ፣ ከምኡ እንተ ዀንኩም ምናዳ ክትክተቡ ኣለኩም፣ ምኽንያቱ ንስኹም ብርቱዕ ዝኾነ ኣገባብ ናይ ኮቪድ-ሕማም ንኽህልወኩም ዘሎ ተኽእሎ ብጣዕሚ ክብ ዝበለ እዩ። በዚ ምኽንያት ድማ እዩ፣ ኣብ ጀርመን እቶም ቅድሚ ሕጂ ብርቱዕ ሕማም ሒዝዎም ዝነበሩ፣ ኣቐዲሞም ዝኽተቡ።

27. ጥንስቲ እንተ ኾይነ፣ ክኽተብ እኽእል ድየ?

ኣብዚ እዋን ብሓፈሽኡ ኣብ እዋን ጥንሲ ክታበት ኣይምዓድን እዩ፣ ምኽንያቱ ከኣ ኣብዚ እዋን ናይ ኮቪድ-19-ክታበት ኣብ እዋን ጥንሲ ብዝምልከት ምንም ሓበሬታ ስለዘየለ። ቅድሚ ሕጂ ብዝነበረ ሕማም ምኽንያት ናይ ኮቪድ-19 ሕማም ብርቱዕ ዝኾነ ኣገባብ ሕማም ንኸጋጥም ኣብ ክብ ኣብ ዝበለ ሓደጋ ንዘላ ጥንስቲ ሰበይቲ፣ ብውልቃዊ ብጥንቃቐ ጥቕሙን ጉድኣቱን ተመዚኑን ድሕሪ ሰፊሕ ዝኾነ መብርሂን ክታበት ክወሃብ ይኽእል እዩ።

28. ቆልዑ ክኽተቡ ይኽእሉ ድዮም?

ናይ ትካል ቢዮንቴክ ምህርቲ ዝኾነ ክታበት ኣብዚ ቀረባ ጊዜ ዕድሜኦም ካብ 12 ክልተ ዓመት ንላዕሊ ንዝኾኑ ቆልዑን መንእሰያትን ተፈቒዱ ኣሎ። ካብ ቀዋሚ ኮሚሽን ክታበት ግን ክሳብ ሕጂ ነዚ ለበዋ የለን። ኣብ መጀመርታ እዋን ነቶም ቅድሚ ሕጂ ብብርቱዕ ሕማም ተጠቒዖም ንዝነበሩ ንቆልዑን መንእሰያትን ንኽወሃብ ለበዋ ክመጽእ እዩ ተባሂሉ ይግመት ኣሎ።

29. ክኽተብ ዘይብሉ መን እዩ?

እቶም ሕማም ዝስምዖም ንምሳለ ልዕል ዝበለ ሙቐት ዘለዎም ሰባት፣ እንደገና ክሕሾም ከሎ እዮም ክኽተቡ ዘለዎም።

30. ክታበት መኻን ይገብር ድዩ?

ኣይፋልን፣ እዚ ክታበት መኻን ይገብር እዩ ዝብል ምንም ሳይንሳዊ መረጋገጺ የላን።

31. ንምንታይ እየን ሓደ ሓደ ክታበታት ደው ከብላ ዝነበረን?

ብሓደ ሓደ ክታበታት ከጋጥም ዝኽእል ውስብስባት ኣቐዲሙ ብትኽክል ክጽናዕ ስለዝነበሮ፣ ናይ ክታበታት ደው ምባል ተገቢሩ ነይሩ። ናይ ኩሎም ሰባት ውሕስነት ኩሉ ጊዜ እቲ ኣገዳሲ ጉዳይ እዩ። በዚ ምኽንያት እዩ ብትኽክል ክጽናዕ ዘለዎ።

ከመይ ገይረ እየ ክኽተብ ዝኽእል?

32. ምእንቲ ክኽተብ፣ ክምዝገብ ኣለኒ ድዩ?

እወ፣ ኣብ ኒደርዛክሰን ንምምዝጋብ ብዙሕ መገድታት ኣሎ:

ናይ ህጹጽ መስመር ቁጽሪ: 0800 99 88 665

ኣብዚ ህጹጽ መስመር ካብ ሰኑይ ክሳብ ቀዳም ካብ ሰዓት 8 ክሳብ ሰዓት 20 ክድወል ይከኣል እዩ።

ሰንበትን ኣብ መዓልቲ ኣውደኣመትን ህጹጽ መስመር ዕጹው እዩ።

ብኢንተርኔት ናይ ክታበት ገጽ:

https://www.impfportal-niedersachsen.de

ካብኡ ብዝተረፈ ብቐጥታ ኣብ ናትኩም ሓኪም ወይ ድማ ኣብ ከባቢኹም ኣብ ዝርከብ ሓኪም ተሌፎን ክትድውሉ ትኽእሉ። ብዙሓት ሓኻይም ኣብ እቲ ናቶም እንዳ ሓኪም ክታበት ኮሮና ይኸትቡ እዮም። ከም ግቡኡ ኣብኡ እውን ኣቐዲምኩም ክትምዝገቡ ኣለኩም ከምኡ እውን ናይ ሰሙናት እዋን ትጽቢት ኣሎ። ኣብ እቲ መንበሪ ስደተኛታት ዘለዉ ማሕበራዊ ሰራሕተኛታት ኣብ ምምዝጋብ ይሕግዙ እዮም።

ኣብ ናይ ሕክምና ሓበሬታ ቤት ጽሕፈት ናይ ኒደርዛክሰን ዝተፈላለያ ቋንቋታት ዝዛረቡ ሓኻይም ክድለ ይከኣል እዩ: https://www.arztauskunft-niedersachsen.de

33. ብዛዕባ ክታበት ዘማኽር ኣሎ ድዩ?

ቅድሚ ክታበት ነፍሲ ወከፍ ሰብ ምስ ሓደ ሓኪም ንምኽሪ ክማየጥ መሰል ኣለዎ። እዚ ኣብ ኩሉ ክታበት ዝግበረሉ ቦታ፣ ኣብ ናይ ገዛ ሓኻይም ይኹን ኣብ ማእከል ክታበት እውን ከምኡ ይግበር እዩ። ኩለን እተን እስኹም ዘለዋኩም ሕቶታት ኣብ ምይይጥ ይኣትዋ እየን። እስኹም ክትክተቡ ዘይወሰንኩም እንተ ዀንኩም፣ ናብ ናይ ገዛ ሓኪምኩም ንኽትማየጡ ክትውከሱ ትኽእሉ ኢኹም።

34. ኣብ ጀርመን ዝኸትብ ብርግጽ መን እዩ?

ኣብ ጀርመን ዝኸትቡ ኣብ ማእከል ክታበት ከምኡ እውን ተንቀሳቐስቲ ናይ ክታበት ጉጅለ፣ እንዳ ሓኪም ዘለዎም ናይ ገዛ ሓኻይም ከምኡ እውን ናይ ፍሉይ ሙያ ሓኻይም፣ ካብ ዕለት 7.6.2021 ጀሚሮም ድማ ኣብ ትካላት ዘለዉ ሓኻይምን ውልቃዊ ሓኻይምን እዮም።

35. ተንቀሳቐስቲ ጉጅለ ክታበት እንታይ እዮም?

ተንቀሳቐስቲ ጉጅለ ክታበት ናይ ማእከል ክታበት ኣካል እዮም ከምኡ እውን ጉጅለ ሓኻይም እዮም፣ እሳቶም ንምሳለ ኣብ ገዛውቲ ተኣለይትን ኣረጋዊያንን፣ ኣብ ናይ ሓባር መንበሪ ገዛውቲ ስደተኛታት ወይ ድማ ኣብ ጸቢብ ቦታ ብዙሕ ሰባት ዝነብርዎ ኣከባቢ ይኸዱ። እሳታቶም ኣብ እቲ ዝኸድዎ ቦታ ብሕክምናዊ ኣገባብ ይኸትቡ።

36. ተወሳኺ ሓበሬታ ኣበይ ክርከብ ይከኣል?

ዝበዝሐ ሓበሬታ ኣብዚ ይርከብ:

https://www.niedersachsen.de/Coronavirus https://www.zusammengegencorona.de/
www.impfen-gegen-corona.eu

ሕጋዊ ሕቶታት

37. . ምኽታብ ብድልየትካ ድዩ?

እወ፣ ሓደ ሰብ ክኽተብ እንተ ደለየ ይኹን እንተ ዘይደለየ፣ ኣብ ጀርመን ኩሉ ጊዜ እቲ ሰብ ባዕሉ እዩ ዝውስን።

38. ክኽተብ እንተ ዘይደለኹ፣ እቕጻዕ ድየ?

ኣይፋልን፣ ማንም ሰብ ኣይቅጻዕን እዩ። እቲ ምኽታብ ብድልየትካ እዩ።

39. እቲ ክታበት ኣብቲ ዝካየድ ዘሎ ናይ ዑቕባ ኣገባብ ጽልዋ ኣለዎ ድዩ?

ኣይፋልን፣ ሓደ ሰብ እንተ ተኸተበ ወይ እንተ ዘይተኸተበ፣ ኣይቅጻዕን እዩ ከምኡ እውን ኣብ እቲ ዝካየድ ዘሎ ናይ ዑቕባ ኣገባብ ጽልዋ የብሉን።

እቲ ቀዋሚ ናይ ክታበት ኮሚሽን (STIKO) ንጀርመን ናይ ክታበት ለበዋ እዩ ዘሰስን። እዚ ኮሚሽን 16 ፈቓደኛታት ዝኾኑ ሰብ ሙያ ዘለዎ እዩ። ናይ እዚ ኮሚሽን ዕማም ንመከላኸሊ ክታበታትን ተላጋቢ ሕማማትን ንዝምልከት ሕቶታት የጽንዕ ከምኡ እውን ለበዋ ይህብ።

Additional links