Albanisch

Vaksinimet në përgjithësi

1. Çfarë është vaksinimi?

Dhënia e një vaksine për të mbrojtur njerëzit nga sëmundjet infektive quhet vaksinim. Disa sëmundje duhet të vaksinohen rregullisht në mënyrë që të mbrohen (p.sh. tetanozi). Një ose dy vaksinime janë të mjaftueshme kundër sëmundjeve të tjera (p.sh. poliomelitit ose koronës).

2. Si funksionojnë vaksinimet?

Një vaksinim aktivizon mbrojtjen e vetë të trupit. Ky quhet edhe sistemi imunitar. Vaksinimi nxit sistemin imunitar të prodhojë substancat e veta për të larguar sëmundjet. Këto substanca quhen trupa mbrojtës.

3. Pse janë të rëndësishme vaksinimet?

Vaksinimi zvogëlon rrezikun e sëmundjes. Kur viruset, bakteret ose kërpudhat hyjnë në trup, kjo gjithashtu referohet si infeksion. Disa infeksione mund të çojnë edhe në vdekje. Vaksinimi mund të parandalojë infeksionet dhe dëmtimin e shëndetit, të cilat ndonjëherë mund të shfaqen shumë vite më vonë.

Informacione të përgjithshme në lidhje me kororën dhe vaksinimin

4. Cilat vaksina kundër koronës janë të aprovuara në Gjermani?

Në Gjermani, aprovohen vaksinat nga prodhuesit BioNTech („Comernaty“), Moderna, AstraZeneca („Vaxzevria“) dhe Johnson & Johnson.

5. Si ndikojnë vaksinat me përbërës të ndryshëm?

Të gjitha vaksinat aktivizojnë vetë sistemin mbrojtës të trupit, të ashtuquajturën mbrojtje imune, në mënyrë që të mund të mbrohet kundër virusit. Prandaj trupi prodhon antitrupat e tij që mbrojnë trupin kundër virusit. Përmes vaksinimit, trupi „mëson“ se si të mbrohet.

6. Çfarë dallimi kanë vaksinat në efektivitetin e tyre?

Të gjitha vaksinat mbrojnë shumë mirë nga sëmundja serioze me Covid-19 apo edhe nga vdekja. Sipas gjendjes aktuale të njohurive, nuk ka dallime të qarta në efektivitetin e vaksinave. Është e sigurt që të gjitha vaksinat mbrojnë mirë pas vaksinimit të parë dhe shumë mirë pas vaksinimit të dytë.

7. Kush vaksinohet me cilën vaksinë?

Në Gjermani, veçanërisht të rinjtë rrethë moshës 16 dhe 59 vjeç marrin BioNTech. BioNTech tani është aprovuar edhe në BE për fëmijë dhe adoleshentë nga mosha 12 vjeç. Këtu duhet të pritet rekomandimi i Komisionit të Përhershëm të Vaksinimit, se a rekomandohet që gjithë njerëzit nga mosha 12 vjeç ose fillimisht vetëm ata me një sëmundje të mëparshme, duhet të vaksinohen.

Moderna aktualisht është aprovuar për njerëzit nga mosha 18 vjeç e lart.

Vaksina Vaxzevria nga AstraZeneca është aprovuar gjithashtu për moshat 18 vjeç e lart. Komisioni i Përhershëm i Vaksinimit rekomandon këtë vaksinë për njerëzit e moshës 60 vjeç e lart.

Vaksina nga Johnson & Johnson u jepet gjithashtu njerëzve mbi moshën 18 vjeç; këtu mjafton një vaksinim i vetëm. Kjo vaksinë rekomandohet gjithashtu vetëm nga Komisioni i Përhershëm i Vaksinimit për njerëzit e moshës 60 vjeç e lart. BioNTech, Moderna dhe AstraZeneca (Vaxzevria), nga ana tjetër duhet të vaksinohet dy herë me një interval prej disa javësh.

8. A mund të zgjedh me cilën vaksinë do të vaksinohem?

Jo, nuk mund të zgjedhësh. Por askush nuk ka pse të pranojë një ofertë për tu vaksinuar. Në Gjermani, oferta e vaksinimit kunder koronës është gjithmonë vullnetare.

Çfarë ndodh menjëherë pas vaksinimit?

9. Çfarë ndodh në trupin tim pas vaksinimit?

Trupi reagon ndaj vaksinës dhe prodhon antitrupat e tij. Prandaj, ndonjëherë ka reagime të trupit që ju gjithashtu mund të ndjeni dhe që janë të pakëndshme. Zakonisht këto reagime ndaj vaksinimit janë të lehta dhe zhduken pas disa ditësh. Reagimet e mundshme ndaj vaksinës janë: dhimbje dhe ndjeshmëri në vendin e injektimit, lëkurë të kuqe ose ënjtje. Gjithashtu mund te shfaqët lodhje, dhimbje koke, ethe, të dridhura, të përziera dhe dhimbje të muskujve.

10. Pse disa njerëz ndjehen keq pas vaksinimit?

Trupat tanë janë të ndryshëm. Për këtë arsyeja trupat tanë reagojnë ndryshe. Prandaj, disa njerëz i ndjejnë reagimet ndaj vaksinimit më fort, shumë më dobët dhe disa madje aspak.

11. Cili është dallimi midis reaksioneve të vaksinës dhe efekteve anësore?

Përgjigja ndaj vaksinimit është një shenjë e mirë. Kjo tregon se vaksinimi po funksionon dhe trupi ka filluar të mbrojë vetveten.

Efektet anësore nuk janë të mira dhe mund të jenë edhe të rrezikshme. Por ato janë gjithashtu jashtëzakonisht të rralla. Një efekt anësor tipik por i rrallë është, për shembull, një reaksion alergjik ndaj vaksinës.

Për shembull, nëse keni ethe pas vaksinimit dhe ethet nuk kanë kaluar pas 3 ditësh, duhet të konsultoheni me një mjek. Edhe nëse shfaqen dhimbje koke të forta pas vaksinimit me vaksinën Vaxzevria nga AstraZeneca dhe vazhdojnë për disa ditë, një mjek duhet të konsultohet shpejt.

12. Cilat janë reagimet e vaksinimit?

Reagimet e mundshme ndaj vaksinës janë: dhimbje dhe ndjeshmëri në vendin e injektimit, lëkurë të kuqe ose ënjtje. Gjihashtu mund të shfaqet lodhje, dhimbje koke, ethe, të dridhura, të përziera dhe dhimbje të muskujve.

13. Cilat janë efektet anësore?

Të gjitha efektet anësore janë jashtëzakonisht të rralla! Për shembull, të gjitha vaksinat herë pas here kanë reaksione alergjike. Në AstraZeneca dhe Johnson & Johnson, kishte jashtëzakonisht pak raste të mpiksjes së gjakut. BioNTech aktualisht po heton nëse disa raste të miokarditit ishin shkaktuar nga vaksinimi. Përveç kësaj, u vunë re raste individuale të paralizës akute të nervit të fytyrës, të cilat regresuan në të gjitha rastet pas disa javësh. Nuk është ende e qartë, se a ka ndonjë lidhje me vaksinimin.

14. Sa jam i mbrojtur nga vaksinimi i parë?

Kjo aktualisht është duke u hulumtuar në detaje. Prandaj, ende nuk ka të dhëna plotësisht të besueshme. Aktualisht, vaksinimi i parë tashmë ofron mbrojtje të mirë deri në shumë të mirë nga një rrjedhë serioze ose fatale. Sidoqoftë, kjo zgjat vetëm për disa javë ose muaj, kështu që vaksinimi i dytë duhet të bëhet gjithmonë (përveç Johnson & Johnson, ku kërkohet vetëm një vaksinim). Me vaksinimin e parë tashmë do të merrni datën për vaksinimin e dytë.

15. Sa jam i mbrojtur nga vaksinimi i dytë?

Vaksinimi i dytë përfundon procesin e vaksinimit (përveç Johnson & Johnson, ku kërkohet vetëm një vaksinim). Duhet të bëhet në çdo rast, sepse pa të mbrojtja e vaksinimit që është marrë pas vaksinimit të parë do të ulet përsëri pas disa javësh dhe muajsh.

16. Sa kohë jam i mbrojtur nga vaksinimi i plotë?

Kjo aktualisht është duke u hulumtuar në detaje. Ekspertët aktualisht thonë se jeni akoma më të mbrojtur, të paktën gjashtë muaj pas vaksinimit të dytë. Vaksinimi mund të duhet të rinovohet. Është e ngjashme me vaksinat kundër tetanozit. Ky vaksinim duhet të rinovohet çdo 10 vjet.

17. A ndikon mosha ime në efektivitetin e vaksinimit?

Po. Me rritjen e moshës, sistemi imunitar i trupit gjithashtu dobësohet. Sipas gjendjes aktuale të njohurive në lidhje me vaksinimin, ka mbrojtje të mjaftueshme edhe në moshën e tretë përmes vaksinave të aprovuara në BE.

18. A mund ta tranfmetoj virusin pavarësisht se jam vaksinuar?

Po. Tranfmetimi është i mundur edhe nëse probabiliteti është shumë më i ulët. Sipas gjendjes aktuale të njohurive, megjithatë, rrjedha e sëmundjes tek njerëzit e vaksinuar është përgjithësisht e lehtë.

19. A duhet të vaksinohem edhe nëse kam kaluar një infeksion nga korona dhe jam përsëri i shëndetshëm?

Po, por në këtë rast rekomandohet një vaksinim më i hershëm pas 6 muajsh në mënyrë që të stimulohet formimi i mbrojtjes imune ende ekzistuese kundër virusit.

20. A duhet të mbaj akoma një maskë fytyre pas vaksinimit dhe të respektoj rregullat e higjienës?

Po. Rregullat aktuale të sjelljes në situatën pandemike vazhdojnë të zbatohen. Korona gjithashtu mund të transmetohet edhe pas vaksinimit. Rregullat e sigurisë vazhdojnë të zbatohen në vazhdimësi.

21. Cilat janë përparësitë e vaksinimit?

Ju jeni të mbrojtur nga një rrjedhë e rëndë ose fatale e sëmundjes së koronavirusit.

Vaksinimi e bën infeksionin me virusin korona shumë më pak të mundshëm.

Është shumë më pak e mundshme, që ju të infektoni një person tjetër me virusin korona.

Përveç përfitimeve shëndetësore, ju mund të shijoni shumë aktivitete rekreative që nuk do të ishin të realizueshme pa një vaksinim. Ju mund të ktheheni në kafene, të takoheni me miqtë dhe të keni më shumë kohë të lirë me prova të vaksinimit.

Cilat janë rreziqet?

22. A ka njerëz që janë më shumë të rrezikuar nga infektimi se të tjerët?

Njerëzit e moshuar dhe të sëmurë kanë një rrezik shumë më të lartë të sëmuren rëndë ose të vdesin nga Covid 19. Njerëzit të cilët kanë shumë kontakte me njerëz të tjerë janë më të rrezikuar nga infeksioni. Këto përfshijnë, për shembull, mjekë, infermierë, njerëz në akomodim kolektiv, polici ose mësues.

23. Çfarë do të thotë „priorizim“?

Priorizimi do të thotë, që diçka është veçanërisht e rëndësishme. Në lidhje me koronën, caktimi i përparësive do të thotë, që njerëzit që janë veçanërisht të ekspozuar ndaj një rreziku të madh, të mbrohen së pari.

24. Pse njerëzit në strehimoret kolektive vaksinohen më herët se njerëzit e tjerë?

Njerëzit në akomodim kolektiv rrezikojnë shumë të infektohen me virusin corona, sepse shumë njerëz jetojnë këtu në një hapësirë të kufizuar. Kjo e bën mbajtjen e distancës tuaj jashtëzakonisht të vështirë. Prandaj është veçanërisht e rëndësishme, qe këta njerëz të mbrohen shumë mire.

25. A testohen vaksinat tek refugjatët?

Jo! Vaksinat u testuan tek vullnetarët shumë kohë më parë. Ndërkohë, gati dy miliardë përbërës aktivë janë përdorur për vaksinime në të gjithë botën. Mbi një miliard njerëz, gati një e shtata e popullsisë së botës, është vaksionuar plotësisht. Me vite të tëra janë testimet e fshehura mbi njerëzit, rreptësisht të ndaluara në Evropë. Kur kishte, njerëzit e bënin vullnetarisht për të mbrojtur shpejt të tjerët.

26. A mund të vaksinohem nëse kam sëmundje të mëparshme?

Po. Pikërisht atëherë duhet të vaksinoheni, pasi rreziku i një rrjedhe të rëndë të sëmundjes COVID rritet për ju. Njerëzit me sëmundje serioze ekzistuese paraprake, ishin të parët që u vaksinuan në Gjermani.

27. A mund të vaksinohem nëse jam shtatzënë?

Vaksinimi i përgjithshëm gjatë shtatëzënësisë aktualisht nuk rekomandohet, pasi aktualisht nuk ka të dhëna në lidhje me përdorimin e vaksinave COVID-19 gjatë shtatëzënësisë. Nëse gruaja shtatzënë është në rrezik të lartë të një kursi të rëndë të COVID-19 për shkak të një sëmundje të mëparshme, një vaksinim mund të ofrohet në raste individuale pas shqyrtimit të kujdesshëm të rrezikut dhe përfitimit dhe pas informacionit të hollësishëm.

28. A mund të vaksinohen fëmijët?

Vaksina e BioNTech u aprovua kohët e fundit në BE për fëmijë dhe adoleshentë nga mosha 12 vjeç. Por ende nuk ka asnjë rekomandim nga Komisioni i Vaksinimit të Përhershëm, „Ständige Impfkommission“. Pritet që ky rekomandim fillimisht të bëhet vetëm për fëmijët dhe adoleshentët me sëmundje të rënda të mëparshme.

29. Kush nuk duhet të vaksinohet?

Njerëzit që ndjehen të sëmurë dhe kanë një temperaturë të lartë, për shembull, duhet të vaksinohen vetëm kur të jenë përsëri të shëndetshëm.

30. A ju bën vaksinimi steril?

Jo. Nuk ka asnjë provë të vetme shkencore që vaksinimi është steril.

31. Pse disa vaksina ndaluan vaksinimin?

Vaksinimi u ndalua sepse ata donin të hulumtonin në mënyrë më të detajuar ndërlikimet e mundshme nga disa vaksina. Siguria e të gjithë njerëzve është gjithmonë gjëja më e rëndësishme. Kjo është arsyeja pse hulumtimi kryhet kaq saktësisht.

Si mund të vaksinohem?

32. A duhet të regjistrohem për tu vaksinuar?

Po. Në Niedersachsen ka mënyra të ndryshme për t’u regjistruar:

Numri i linjës telefonike është: 0800 99 88 665

Linja telefonike mund të arrihet nga e hëna deri të shtunën, nga ora 8 deri në ora 20.

Linja telefonike mbyllet të dielave dhe festave zyrtare.

Online-Impfportal:

https://www.impfportal-niedersachsen.de

Ju gjithashtu mund të telefononi mjekun tuaj të familjes ose mjekët në zonë direkt. Shumë mjekë vaksinojnë kundër koronës në ordinancën e tyre. Si rregull, duhet të regjistroheni paraprakisht atje dhe do të ketë një periudhë pritjeje prej disa javësh. Punonjësit socialë ndihmojnë në lidhje më regjistrimin, në strehimin e refugjatëve.

Ju mund të kërkoni mjekë të cilët flasin shumë gjuhë të ndryshme, në zyrën e informacionit mjekësor „Ärzteauskunft Niedersachsen“ në: https://www.arztauskunft-niedersachsen.de

33. A ka ndonjë konsultë për vaksinimin?

Një vaksinim aktivizon mbrojtjen e vetë të trupit. Ky quhet edhe sistemi imunitar. Vaksinimi nxit sistemin imunitar të prodhojë substancat e veta për të larguar sëmundjet. Këto substanca quhen trupa mbrojtës.

34. Kush saktësisht vaksinon në Gjermani?

Vaksinimi zvogëlon rrezikun e sëmundjes. Kur viruset, bakteret ose kërpudhat hyjnë në trup, kjo gjithashtu referohet si infeksion. Disa infeksione mund të çojnë edhe në vdekje. Vaksinimi mund të parandalojë infeksionet dhe dëmtimin e shëndetit, të cilat ndonjëherë mund të shfaqen shumë vite më vonë.

35. Cilat janë ekipet lëvizëse të vaksinimit?

Ekipet lëvizëse të vaksinimit janë pjesë e një qendre vaksinimi dhe janë ekipe mjekësh që drejtojnë, për shembull, në shtëpitë e pleqve dhe shtëpitë e të moshuarve, akomodimin kolektiv për refugjatët ose në zonat e banuara ku një numër veçanërisht i madh i njerëzve jetojnë në hapësira të mbyllura. Ata vaksionojnë direkt në vend, në kushte mjekësore.

36. Ku mund të gjej informacione të mëtejshme?

Këtu mund të gjeni më shumë informacione:

https://www.niedersachsen.de/Coronavirus
www.impfen-gegen-corona.eu
https://www.zusammengegencorona.de

Çështje Ligjore

37. A është vaksinimi vullnetar?

Po. Në Gjermani gjithmonë vendosni vetë nëse doni të vaksinoheni apo jo.

38. A do të dënohem nëse nuk dua të vaksinohem?

Jo. Askush nuk dënohet. Vaksinimi është vullnetar.

39. A ka ndikim vaksinimi në një procedurë në vazhdim të azilit?

Jo. Nëse vaksinoheni apo jo, nuk ndëshkohet dhe nuk ka asnjë ndikim në një procedurë në vazhdim të azilit.

Komisioni i Përhershëm i Vaksinimit, Ständige Impfkommission, (STIKO) zhvillon rekomandime të vaksinimit për Gjermaninë. Komisioni përbëhet nga 16 ekspertë vullnetarë. Komiteti merret me pyetjet në lidhje me vaksinimet dhe sëmundjet infektive dhe jep rekomandime për vaksinimin.

Additional links